KENAR NOTLARI – YAYIN İLKELERİ VE EDİTORYAL ESASLAR
1. Yayının Mahiyeti ve Editoryal Çerçeve
Kenar Notları; kültür, fikir, tarih, teknoloji ve bilim ekseninde yorum, analiz, eleştiri ve deneme metinleri yayımlayan bağımsız bir dijital yayın alanıdır. Bu mecra, gündelik içerik dolaşımının hızına değil; düşünsel yoğunluğa, kavramsal açıklığa ve editoryal ciddiyete dayanır. Yayımlanan metinlerin amacı yalnızca bilgi aktarmak değil; olguları, metinleri, fikirleri ve gelişmeleri daha geniş bir zihinsel bağlama yerleştirmektir.
2. Editoryal Bağımsızlık
Kenar Notları’nda yayımlanan her içerik, editoryal değerlendirme süzgecinden geçer. Başlık, spot, dil, yapı, uzunluk, ara başlıklar, görsel tercihi ve yayımlanma zamanı dahil olmak üzere tüm editoryal tasarruf hakkı Kenar Notları’na aittir. Bir metnin gönderilmiş olması, yayımlanacağı; yayımlanmış olması ise değiştirilmeden kalacağı anlamına gelmez. Mecra, yayın çizgisi, hukuka uygunluk, anlatım bütünlüğü ve editoryal kalite gerekçeleriyle içerikte düzeltme, kısaltma, yeniden yapılandırma, geçici yayından çekme veya kalıcı kaldırma yapabilir.
3. İçerik Rejimi ve Kabul Ölçütü
Kenar Notları, yalnızca teknik bakımdan düzgün yazılmış metinleri değil; aynı zamanda düşünsel bakımdan gerekçelendirilmiş, kendi iç mantığını taşıyan ve okurda gerçek bir kavrayış üreten metinleri esas alır. Duygusal tepki, slogan, kişisel husumet, sırf itham, sırf provokasyon veya doğrulanmamış iddia üzerine kurulu yazılar yayımlanmaz. Bir metnin yayımlanabilir olması için yalnızca üslup değil; konu ile anlatım arasında makul bir orantı, açık bir tez ve yeterli dayanak bulunması gerekir.
4. Hukuka Uygunluk ve Sorumluluk Çerçevesi
Kenar Notları; kişilik haklarını, özel hayatın gizliliğini, telif haklarını, kişisel verilerin korunmasını ve genel hukuk düzenini ihlal eden içerikleri yayımlamama yönünde editoryal özen gösterir. Kişi, kurum veya topluluklara ilişkin ağır isnatlar; mümkün olduğu ölçüde doğrulanabilir kaynak, açık bağlam, ölçülü dil ve kamu yararı çerçevesi olmadan yayımlanmaz. Hakaret, aşağılama, hedef gösterme, ifşa, özel yazışma veya özel görüntü paylaşımı, kişisel veri teşhiri, sağlık verisi veya mahrem nitelikli bilgi aktarımı içeren içerikler yayımlanamaz. İçerik sahibinin sorumluluğu saklı olmakla birlikte, Kenar Notları da yayımladığı içerik üzerinde editoryal kontrol ve kaldırma yetkisini muhafaza eder. İçerik sağlayıcının kendi kullanımına sunduğu içerikten sorumlu olduğu 5651 sayılı Kanun’da açıkça düzenlenmiştir.
5. Kaynak, Atıf, İktibas ve İntihal Rejimi
Kenar Notları’nda yayımlanan metinler; kaynak gösterme disiplinine, iktibas ölçüsüne ve fikrî emeğe saygı esasına dayanır. Başka bir eserden alınan cümle, paragraf, veri, fikir örgüsü veya özgün sınıflandırma, sanki içerik sahibine aitmiş gibi sunulamaz. Doğrudan alıntılarda yazar adı, eser adı ve mümkünse sayfa veya erişim bilgisi belirtilmelidir. Dolaylı yararlanmalarda da kaynak şeffaflığı korunmalıdır. 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu m.35, alıntıyı belirli sınırlar içinde serbest bırakır; ancak bu serbesti ölçüsüz kopyalamayı değil, amacı haklı gösteren ve kaynağı usulünce belirtilmiş iktibası kapsar. Resmî metin ve kararlar bakımından Kanun’un öngördüğü serbestî hükümleri ayrıca saklıdır.
6. Telif ve Kullanım Hakkı
Aksine açık bir yazılı sözleşme bulunmadıkça, Kenar Notları’na gönderilen her içerikte telif hakkı eser sahibinde kalır. Bununla birlikte içerik sahibi, gönderdiği metnin Kenar Notları’nda; internet sitesinde, arşiv sayfalarında, sosyal medya duyurularında, tanıtım görsellerinde ve editoryal formatlarda yayımlanmasına ilişkin münhasır olmayan, ücretsiz ve süreyle sınırlı olmayan bir kullanım izni verdiğini kabul eder. Bu izin, eser sahipliğinin devri anlamına gelmez. Kenar Notları, yayımlanan içerikleri teknik uyarlama, başlık düzenleme, dil ve imla düzeltmesi, spot ekleme, görselleştirme ve arşivleme amaçlarıyla işleyebilir; fakat içeriğin anlam çekirdeğini bozacak müdahalelerde bulunmamayı esas alır.
7. Görseller, Medya Unsurları ve Yapay Zekâ Destekli Üretimler
Metinle birlikte gönderilen veya metin için kullanılan tüm görseller, illüstrasyonlar, kapak tasarımları, ekran görüntüleri ve diğer medya unsurları bakımından kullanım hakkı ve hukuka uygunluk sorumluluğu, bunları sağlayan kişiye aittir. Kenar Notları; lisans, kaynak, izin veya kullanım yetkisi bakımından kuşku doğuran görselleri yayımlamama ya da sonradan kaldırma hakkını saklı tutar. Yapay zekâ destekli görseller editoryal amaçla kullanılabilir; ancak bunlar belge, haber fotoğrafı veya gerçek olay kaydı niteliği taşıyormuş gibi sunulamaz. Temsili, kavramsal veya illüstratif üretimler gerektiğinde bu mahiyet gözetilerek kullanılır.
8. Düzeltme, Güncelleme, Cevap ve Yayından Kaldırma
Maddî hata, kaynak hatası, isim-karışıklığı, eksik bağlam, yanıltıcı ifade veya hukuka aykırılık riski taşıyan içerikler; resen ya da bildirim üzerine yeniden incelenebilir. İnceleme sonucunda düzeltme notu eklenmesi, ilgili kısmın revize edilmesi, görselin kaldırılması, içeriğin geçici olarak erişimden çekilmesi veya metnin bütünüyle yayından kaldırılması mümkündür. Kişilik hakkı, mahremiyet, kişisel veri, telif, marka, ticari itibar veya benzeri ihlal iddiaları ciddi kabul edilir ve öncelikli olarak değerlendirilir. Kenar Notları, mutlak ve kategorik bir “itiraz kabul etmeme” politikası benimsemez; bunun yerine somut başvuruyu içerik, bağlam ve hukuki risk çerçevesinde inceler. Bu yaklaşım, hem kişisel veri hukukundaki başvuru ve aydınlatma yükümlülüğü mantığıyla hem de internet yayıncılığındaki kaldırma/inceleme gerekliliğiyle daha uyumludur.
9. Reklam, Sponsorlu İçerik ve Ticari İlişkiler
Kenar Notları’nda yayımlanan ticari iş birliği, sponsorlu içerik, ürün tanıtımı, affiliate bağlantı, reklam veya maddi menfaat ilişkisi doğuran herhangi bir içerik, editoryal içerikmiş gibi gizlenerek sunulmaz. Ticari nitelik taşıyan içeriklerde bu durum açık, anlaşılır ve görünür biçimde belirtilir. Reklamın editoryal içerik içine gizlenmesi hem etik hem de hukukî bakımdan zayıf bir zemindir; ticari reklama ilişkin mevzuat örtülü reklamı yasaklar ve editoryal bağımsızlığın etkilenmemesini arar.
10. Kişisel Veriler, İletişim ve Çerezler
Kenar Notları; iletişim formları, e-posta yazışmaları, yorum alanları, abonelik sistemleri veya teknik çerezler yoluyla elde edilen kişisel verileri; yalnızca belirli, açık ve meşru amaçlarla, ölçülülük ilkesine uygun biçimde işlemeyi esas alır. Kişisel veri işlenmesi hâlinde, veri sorumlusunun kimliği, işleme amacı, aktarım durumu, veri toplama yöntemi ve hukuki sebebi ile ilgili kişinin hakları konusunda aydınlatma yapılması gerekir. Bu nedenle “kişisel bilgiler bütünüyle korunmaktadır” türü soyut ve sınırsız vaatler yerine, ayrı bir KVKK Aydınlatma Metni ve gerekiyorsa ayrıca Çerez Politikası / Çerez Aydınlatma Metni kullanılması daha doğrudur. KVKK m.10 aydınlatma yükümlülüğünü, m.11 ise ilgili kişinin haklarını düzenler; Kurumun güncel çerez rehberi de web siteleri için ayrıca yol göstericidir.
11. Dış Bağlantılar ve Referanslar
Kenar Notları’nda yer alan dış bağlantılar, bağlantı tarihindeki erişilebilir kamusal kaynaklara yönlendirme amacı taşır. Dış sitelerin sonraki içerik değişikliklerinden, güvenlik durumlarından veya kendi veri işleme politikalarından Kenar Notları sorumlu değildir. Bununla birlikte, açıkça hukuka aykırı, yanıltıcı veya riskli hâle geldiği tespit edilen dış bağlantılar kaldırılabilir.
12. Başvuru, İletişim ve Yürürlük
Yayın ilkelerine, telif taleplerine, kişisel veri başvurularına, düzeltme veya kaldırma taleplerine ilişkin bildirimler, yalnızca sitede ilan edilen resmî iletişim kanalları üzerinden değerlendirilir. Kenar Notları, yayın politikasını ve bu ilkeleri ihtiyaç, mevzuat değişikliği veya editoryal gerekçe hâlinde güncelleme hakkını saklı tutar. Güncel metin, sitede yayımlandığı tarih itibarıyla yürürlüğe girer.
Yorumlar
Yorum Gönder
Yorumlar yayımlanmadan önce denetlenir. Yapıcı eleştiri, düzeltme ve katkı içeren mesajlar öncelikle değerlendirilir.